Attributing

2018 July 136 min read
Joep van de Laarschot

Mag ik zomaar foto's van internet gebruiken?

Platte tekst is saai. Of het nou een blogpost is of op je website. Wij mensen zijn visueel ingesteld, dus wij zoeken altijd naar kleur. Hoe meer kleuren en details hoe meer aandacht het van ons krijgt. Dus plaatjes zijn goed, foto's beter en video's geweldig. We besteden niet voor niks zoveel tijd aan tv, films en series.

Om je blogpost, handleiding of website dus aantrekkelijker te maken is het verstandig om iets toe te voegen. Het makkelijkst zijn foto's, maar let op dat ze wel iets toevoegen aan je verhaal. Ze moeten enig verband houden met je boodschap en op de juiste manier gebruikt worden. In een handleiding is een simpel plaatje waarschijnlijk beter dan een kunstzinnige foto.

Unsplash is een website met foto's die je gratis mag gebruiken.
Foto door Panos Sakalakis op Unsplash

Als je zelf fotograaf bent, kun je uiteraard je eigen foto's maken. Maar veel meer mensen, wij ook, zijn veel beter in andere dingen. Onze foto's zijn altijd saai, scheef, onduidelijk en worden nooit zoals wij ze bedoeld hadden. Daarom gebruiken wij foto's van (professionele) fotografen.

Op dit moment hebben we nog geen budget om een eigen fotograaf in te huren om precies die foto's te maken, die perfect passen bij ons verhaal. Dit zal voor velen van jullie ook het geval zijn. Gelukkig kun je op internet genoeg websites vinden, waarop je voor weinig geld, of zelfs gratis, foto's kunt downloaden. Helaas kun je niet zomaar iedere foto kopiëren en gebruiken. De meeste foto's hebben namelijk copyright.

Licenties

Hoe weet je nou of je een foto mag gebruiken? Ten eerste kun je terecht bij Google. Met hun zoekmachine kun je (ook) zoeken op foto's. Via 'tools' kun je dan specifiek zoeken op foto's die hergebruikt mogen worden.

Zoeken in Google op foto's die je mag gebruiken
Plaatjes van zonsondergang op Google.

Als je een foto hebt gevonden, die je wilt gaan gebruiken, ben je er nog niet. Ook 'gratis' foto's kunnen een licentie hebben. Een fotograaf kan zelf voor iedere foto een specifieke licentie kiezen. Deze licentie laat dan bijvoorbeeld toe dat je de foto letterlijk mag kopiëren, maar dat je hem bijvoorbeeld niet mag bewerken ('remix' of 'modify'). Sommige licenties laten alleen particulier gebruik toe, andere ook commercieel.

Als foto's gratis worden aangeboden, wordt meestal een 'Creative Commons' licentie gebruik. Dit zijn licenties die hergebruik stimuleren. Op hun website staan alle mogelijkheden uitgelegd.

Waar je daarnaast goed op moet letten is of de fotograaf of artiest wil dat je zijn naam noemt, de titel van de foto, de plek waar je hem gevonden hebt en welke licentie erop zit (Titel, Auteur, Waar, License). Dit heet 'attributing' en hoe je dit moet doen vertellen ze ook bij Creative Commons: https://wiki.creativecommons.org/wiki/Best_practices_for_attribution.

Voor een blogpost over het zelfrijdend bedrijf heb ik ook een plaatje geremixt. Daarin heb ik de attribution direct in het plaatje verwerkt omdat ik hem ook op Instagram wilde gebruiken. Als je hem op een website zet, mag je de attribution ook als onderschrift erbij zetten. Dat heb ik hier als voorbeeld ook gedaan.

Bewerkte foto met attributing
This work, "zelfrijdend bedrijf", is a derivative of "Jaguar Land Rover Drives Forward Connected and Autonomous Vehicle Technologies" by Jaguar MENA, used under CC BY 2.0. "zelfrijdend bedrijf" is licensed under CC BY 4.0 by jodiBooks.

Zoals je ziet is het best wel een gedoe om goed te "attributen". Een onbewerkte foto plaatsen is weliswaar iets simpeler: "Jaguar Land Rover Drives Forward Connected and Autonomous Vehicle Technologies" by Jaguar MENA is licensed under CC BY 2.0", maar nog steeds een hoop tekst en links. Het kan gelukkig ook makkelijker.

Stock photo's

Als je attributen te moeilijk vindt, kun je ook foto's kopen. Dit kun je bij een fotograaf zelf doen, maar makkelijker is het om het via een website te doen. Zo zijn er bijvoorbeeld Adobe Stock, Shutterstock of Flickr. Op deze websites kun je heel gericht zoeken naar wat voor foto je wilt hebben. Je kunt kiezen welke kleuren op de foto moeten staan, hoeveel mensen er op een foto staan, welke vorm de foto moet hebben (hoog of breed) en nog veel meer. Daar betaal je dan wel voor.

Foto's die je koopt zijn op dat moment "van jou". Dat betekent dat je ze overal mag gebruiken, zo vaak je wilt. Je hoeft er nu ook niks bij te vermelden, ook niet waar je ze gekocht hebt. Ik ga er hier voor het gemak wel even vanuit dat je een klein bedrijf bent. Grote bedrijven moeten namelijk andere licenties kopen.

De foto's die je op onze homepage ziet, hebben we op deze manier gekocht. We hebben gezocht naar 'brede' foto's met personen die aan het werk zijn, liefst alleen op de foto of duidelijk bezig met hun werk, want onze doelgroep bestaat uit zzp'ers, freelancer en zelfstandige retailers.

Stock foto van onze website
Stock foto van onze website

Unsplash

Sinds wij Medium zijn gaan gebruiken hebben we ook Unsplash ontdekt. Dit is een website/service waarop fotografen hun werk echt gratis delen. Je mag iedere foto die je op Unsplash vindt downloaden, remixen, gebruiken en zo vaak kopiëren als je wilt. Zelfs 'atrributen' is niet nodig, maar wordt wel gewaardeerd.

Ben je heel erg blij met een foto, vind je hem heel mooi of verdien jij er op een of andere manier geld aan, dan kun je natuurlijk iets doneren aan de fotograaf. Verdien jij er ook niks aan, dan kun je, door de naam van de fotograaf te noemen en te linken naar zijn profiel, wel reclame voor hem maken. Dit gebeurt overigens automatisch als je op Medium een foto van Unsplash invoegt. Dit kun je zien bij de eerste foto van deze post.


Wil je meer weten over Unsplash en wat fotografen ervan vinden? Lees dan ook eens deze posts: