Cover Image for Thuiswerken

Thuiswerken

2018 January 87 min read
Diana Koenraadt
Diana Koenraadt

Weinig werkgevers gaan akkoord met thuiswerken. Ik bedoel niet: soms een vrijdagmiddag thuiswerken. Nee, ik bedoel thuiswerken zoals thuiswerken écht bedoeld is: je duikt weg in je eigen huis, om pas weer boven water te komen als je deadline gehaald is of als er een activiteit is waar je écht niet met een Skype call onderuit komt.

Waarom zou je thuis willen werken?

Ooit de uitspraak gehoord "Ik begin altijd om <belachelijk vroege tijd>, dan krijg ik tenminste wat gedaan"? Op sommige werkplekken is het zo'n kippenhok dat je binnen de normale kantooruren niet hoeft te verwachten in de 'flow' te komen. In veel gevallen is het de omgeving die je rechtstreeks tegenwerkt.

Bovendien zijn er sterke individuele verschillen in hoeveel geluid en afleiding een mens kan tolereren. Wat zijn je opties als je op je productiefst bent in absolute stilte? Als je moeilijk slaapt na een dag waar de airco te koud stond, er te hard gepraat werd of je te vaak onderbroken werd?

een kat op een toetsenbord

Ook zijn er individuele verschillen in productiviteit. Niet iedereen past in de mal van 9-tot-5. Opties van 8-tot-4 of 10-tot-6 zijn hoogstens doekjes voor het bloeden. Sommige mensen doen hun beste werk op hele andere tijden. (Ik herinner me mailwisselingen tussen mijzelf en hoogleraren, op zaterdagavond om kwart over twaalf.)

Je hoeft werknemers echt niet met een stok aan het werk te jagen. Velen van ons komen naar het werk met de verwachting daar het beste van onszelf te kunnen geven. Maar ach, ik kan er nog meer over schrijven, maar ik verwijs je liever naar een paar boeken: Peopleware, Making Work Work for the Highly Sensitive Person en Drive.

Thuiswerken, het ruilspel

Als je volledig thuis wilt werken, kun je blijven zoeken naar de speld in een hooiberg, die ene werkgever waar dat kan. Of je begint voor jezelf. Jij beslist dan hoeveel je werkt, waar en wanneer.

Natuurlijk staat daartegenover dat je niet verzekerd bent van een vast maandsalaris. Het is geen saladebar waarbij je de komkommer wel pakt maar de tomaatjes laat liggen. Als je volledige controle wilt over je eigen uren, de inhoud van je werk, je werkplek en je eigen prioriteiten, moet je ook de volledige verantwoordelijkheid dragen voor je eigen inkomen. Het is een package-deal. Geen vaste werktijden, dan ook geen vast inkomen.

Veel mensen twijfelen over het idee om voor zichzelf te beginnen. Te gevaarlijk. Te eng. Alles is te echter zien als een ruil. Als je een bepaald risico ondraaglijk vindt, dan is er vaak op een of andere manier wel een ruil te maken. Vind je een volledig zelfstandigenbestaan te onzeker? Dan zou je bijvoorbeeld kunnen overwegen om parttime voor een baas te werken en parttime voor jezelf. Woon je samen of ben je getrouwd, dan valt hier samen nog wat te overleggen: wie werkt er thuis, wie werkt er voor een baas? Je ruilt zo een deel van de onzekerheid in voor wat zekerheid.

Zorgen dat thuiswerken werkt

De eerste en enige vraag die altijd speelt als het om thuiswerken gaat: werkt het? Ik denk dat een belangrijke voorwaarde is dat je je eigen gewoontes kent. Als je niet weet wat je eigen sterke en zwakke punten zijn, dan kun je beter voor een baas (blijven) werken. Dan krijg je hapklare brokken werk gevoerd en staat er regelmatig iemand aan je bureau om te vragen of het al af is. Je hoeft niet na te denken over je werk-privé balans (je uren staan immers vast), je werkplek (niet-onderhandelbaar) en je werkinhoud (idem).

Ik werk zelf sinds drie maanden thuis en merk dat ik langzaam in een ritme begin te komen. In de loop van de tijd heb ik een paar dingen met mezelf afgesproken.

Deadlines

Ik houd van deadlines. Ja, dat heb je goed gelezen. Als er geen deadlines zijn, ben ik miserabel. Waar doe ik het voor, denk ik dan. Waar ik iets minder goed in ben is een planning (deadlines) opstellen. Ik heb wat externe motivatie nodig, iemand die er op zit te wachten. Gelukkig is dat nu geen probleem. Joep en ik doen dit samen. We maken samen een planning voor de software. Dat maakt gevoelsmatig heel wat uit. Als je een afspraak met jezelf maakt, voelt dat toch anders dan wanneer je een afspraak met iemand samen maak. Het is de reden dat teamsporten zo populair zijn. Als je een teamsport doet, weet je dat er elke week iemand op je rekent.

Brokjes werk

Ik gebruik een issue tracker. Dat helpt niet alleen bij het maken van de planning en stellen van deadlines, het helpt me ook om het werk op te breken in kleinere stukken. Als je zelf software engineer bent, zal je het fenomeen wel kennen: je komt ineens iets tegen wat toch echt onder handen genomen moet worden. Voor je het weet ben je halverwege een grote wijziging, tussendoor niet ingecheckt, en dus geen weg terug.

Natuurlijk moet je jezelf ook aanleren om regelmatig je wijzigingen in te checken. Een issue tracker is een hulpmiddel om je neiging alles tegelijk te doen wat in te dammen. Door een ticket voor jezelf aan te maken, verzeker je jezelf ervan dat je dit niet gaat vergeten.

Werkritme

Ken je jezelf een beetje, dan weet je wel ongeveer wat je te wachten staat als het gaat om je eigen gewoontes. Houd jezelf niet voor de gek, maar straf jezelf ook niet, want dat heeft geen zin. Je gewoontes zijn als een rivier, die hebben over een periode van jaren een pad gesleten. Je beste optie is de moeilijk te bevaren stukken goed leren kennen en zo veel mogelijk mee te bewegen.

Ben je een ontzettend avondmens, en op je productiefst om 1 uur 's nachts? Voel je dan niet schuldig dat je 's ochtends lang in bed blijft liggen. Dat is een logisch gevolg van de keuze om te werken op je productiefste momenten.

Doe je je beste werk in een blokken van 3 uur? Of doe je je werk in korte sprintjes van een uur? Verzet je er niet tegen, maar beweeg mee met je eigen ritme. Doe even de afwas tussendoor. Regelmatig een RSI-pauze is een goed idee. Bovendien is een geestdodend klusje (afwas, stofzuigen, was ophangen) een goed middel om je brein even wat rust te geven. Daarna zou je weleens veel creatiever kunnen zijn dan wanneer je door had zitten blokken.

werken met twee katten op schoot

Een keer een was doen, of even om boodschappen, als je voor jezelf werkt hoef je dat aan niemand te verantwoorden. Daar zit natuurlijk meteen de valkuil. Als je jezelf er niet toe kunt zetten om genoeg tijd in je bedrijf te steken, dan krijg je natuurlijk niks gedaan. Het is echter een misvatting dat je 8 uur aan een stuk door productief zou moeten zijn, of zelfs dat je een bepaalde regelmaat zou moeten hebben. Dan kun je net zo goed weer voor een baas gaan werken.

Misschien ben je, net als ik, iemand met extreem sterke wisselingen in productiviteit. Het is namelijk niet bepaald "5 dagen per week 9-tot-5" wat ik nu doe. Goeie kans dat je je in en 9-tot-5 baan continu zorgen maakt over of je wel genoeg werk verzet deze week. Als je dan uiteindelijk de knoop hebt doorgehakt en thuis gaat werken, trap er dan niet in: de dingen die op kantoor niet werkten, gaan thuis ook niet werken. Je zult misschien moeten accepteren dat je wild schommelende werktijden gaat krijgen.

Sinds drie maanden werk ik thuis. Fulltime. Of wat daarvoor doorgaat. De ene dag werk ik van 's ochtends 8 uur tot 's avonds 9 uur, de andere dag is het na 3 uurtjes werken over. Is dat erg? Het enige antwoord is, denk ik, een tegenvraag. Haal je je eigen planning?